דלג לתוכן

ווארצל

Centrala Evreilor din România (הצנטרלה היהודית ברומניה) 1943–1944תיק מס׳ 049, 237 דפים, מספר ארכיון BU-FD-00699-049רומנית

המסמך המקורי זמין למשתמשים רשומים

הניתוח, התרגום ורשימת השמות פתוחים לכולם. כדי לצפות במסמך המקורי הסרוק יש להירשם לאתר — ההרשמה חינמית.

תיק 049 – 313 שמות יהודים מול המנגנון הבירוקרטי של הצנטרלה היהודית: התכתבויות, תעודות פטור מעבודת כפייה ורשימות עובדים, 1943–1944

תיק מקיף ב-237 דפים מהצנטרלה היהודית ברומניה, המתעד 313 יהודים שפנו למנגנון הבירוקרטי של הצנטרלה - בקשות לתעודות פטור מעבודת כפייה, רשימות עובדים של מפעלים (כגון ויטרומטן במדיאש), התכתבויות עם קהילות יהודיות מקומיות, וטפסים מנהליים.המסמכים מכסים ערים כמו מדיאש, בוקרשט, סיגישוארה, גאלאץ ועוד, וכוללים שמות מלאים, מקום ותאריך לידה, מקצוע, כתובת ומספרי מסמכים.כל 313 השמות כתובים בפירוט מלא בתוך המאמר עצמו.

מהו תיק 049 – ומה הוא מכיל

תיק 049 (מספר ארכיון BU-FD-00699-049, 237 דפים) הוא אחד התיקים הנרחבים ביותר בארכיון הצנטרלה היהודית. הוא מכיל התכתבויות רשמיות, בקשות לתעודות פטור מעבודת כפייה, רשימות עובדים של מפעלים, וטפסים מנהליים מהשנים 1943–1944. סוגי מסמכים עיקריים בתיק: 1. בקשות והצהרות לתעודות פטור (Cerere / Declarație pentru salariați) – יהודים שפנו לצנטרלה בבקשה לקבלת פטור מעבודת כפייה, תוך פירוט שם מלא, מקום ותאריך לידה, מקצוע, כתובת ומקום עבודה. 2. רשימות עובדים (Borderou / Tabel Nominal) – רשימות של עובדים יהודים במפעלים ובעסקים, כולל מספרי תעודות וכתובות. מפעלים בולטים: ויטרומטן (Vitromontan) במדיאש, חברת הגז הטבעי (Gaz Metan), ועוד. 3. התכתבויות עם קהילות יהודיות (Adresă / Scrisoare) – מכתבים בין הצנטרלה המרכזית לבין קהילות יהודיות מקומיות (מדיאש, סיגישוארה, ועוד) בנוגע לרישום עובדים, תשלום מסי כופר, ופטורים. 4. תעודות פטור (Dovadă de scutire) – תעודות רשמיות המעידות על פטור מעבודת כפייה, חלקן נושאות את חתימתו של ראדו לקה. 5. מסמכים נלווים – אישורים רפואיים, תעודות ותק בצבא, אישורי נפגעי הפצצות, ועוד.

הקהילות והערים המופיעות בתיק

הרשומות בתיק 049 מגיעות ממגוון רחב של ערים וקהילות ברומניה: ערים עיקריות: - מדיאש (Mediaș) – מרכז תעשייתי בטרנסילבניה, בו פעל מפעל ויטרומטן. רבים מהעובדים בתיק הם יהודי מדיאש. - בוקרשט – הבירה, בה ישבה הצנטרלה המרכזית. רבים מהפונים הם תושבי בוקרשט. - סיגישוארה (Sighișoara) – עיר יהודית חשובה בטרנסילבניה. - גאלאץ, יאשי, בקאו – ערים יהודיות מובהקות במולדובה. קהילות יהודיות מקומיות: התיק מתעד התכתבויות עם קהילות יהודיות מקומיות, ששימשו כזרועות הביצוע של הצנטרלה בערים השונות. בראש כל קהילה עמד נשיא (Președinte) ומזכיר כללי (Secretar General), שמותיהם מופיעים במסמכים. עיירות וכפרים: - קלוואשר (Calvaser), בראטייו (Brateiu), קופשה מיקה (Copsa Mică) – יישובים קטנים באזור טרנבה מארה, מהם הגיעו עובדים למפעלים במדיאש. - ולט (Velt), טרגו פרומוס, יובאג'ני – עיירות נוספות. מסקנה: הפיזור הגיאוגרפי משקף את הריכוז התעשייתי באזור מדיאש–סיגישוארה ואת המרכז הבירוקרטי בבוקרשט.

ראדו לקה – החותם על המסמכים

ראדו לקה (Radu Lecca, 1890–1964) היה הממונה על ענייני היהודים (Comisar General pentru Problemele Evreiești) בממשלת אנטונסקו. הוא היה אחראי על הצנטרלה היהודית – הגוף שהוקם כדי לשלוט באוכלוסייה היהודית ברומניה. תפקידו בתיק 049: חתימתו או שמו מופיעים על מספר תעודות פטור בתיק, בעיקר אלו הנוגעות לעובדים במפעלים חיוניים. החתימה מסמלת את כוח ההחלטה שהיה בידי אדם אחד על חייהם של אלפי יהודים. אחרי המלחמה: לקה נשפט ב-1945 בבית הדין לפשעי מלחמה בבוקרשט ונדון למאסר. ב-1964 מת בכלא ז'ילבה. לאורך כל המשפט טען ש"הציל יהודים" – טיעון שנדחה על ידי בית הדין, שקבע שהיה שותף מרכזי למנגנון הרדיפה.

מדוע תיק 049 חשוב לחוקרי שורשים

תיק 049 הוא מסמך גנאלוגי ייחודי מכמה סיבות: 1. שמות מלאים עם פרטים אישיים מפורטים: כל רשומה כוללת: שם מלא (ברומנית ובעברית), מקום ותאריך לידה, מקצוע, כתובת מדויקת, מספר מסמך ותאריך. זהו מידע שלעיתים קשה למצוא במקורות אחרים. כל 313 השמות כתובים בפירוט מלא בחלק הבא של המאמר. 2. מגוון גיאוגרפי רחב: התיק מכסה ערים ועיירות בכל רחבי רומניה – ממדיאש וסיגישוארה בטרנסילבניה ועד בוקרשט וגאלאץ. לחוקר שורשים שמחפש משפחה מעיירה קטנה, התיק עשוי להכיל מידע שלא נמצא במקורות אחרים. 3. רשימות עובדים של מפעלים: התיק כולל רשימות עובדים של מפעלים (כגון ויטרומטן במדיאש), שמתעדות את מקום העבודה, המקצוע והכתובת של כל עובד יהודי. אלו מסמכים נדירים המאפשרים להבין את חיי היומיום של יהודים תחת משטר אנטונסקו. 4. תיעוד המנגנון הבירוקרטי: התיק חושף את המנגנון הבירוקרטי של הצנטרלה היהודית – כיצד פנו יהודים בבקשות, כיצד טופלו הבקשות, וכיצד הוחלט מי יקבל פטור ומי יישלח לעבודת כפייה. 5. חתימת ראדו לקה: חתימתו של ראדו לקה על חלק מהמסמכים מקנה להם אישור רשמי והופכת אותם לראיה היסטורית מהימנה.

השמות המופיעים במסמכים – פירוט מלא

להלן כל השמות המופיעים במסמכי התיק, עם פירוט מלא של מה שכתוב על כל אדם: - Adler Rudolf. - Isac Tiberiu. - Löwy Eugen. - Deutscu Ervin. - Rosenberg Ludovic. - Leib Emanuil. - Dr. E. Mendel. - H. Blau. - Izsak Tiberiu. - Leit Emanuel. - Lorny Eugen. - Deutsch Ervin. - Rosenberg Ludovik. - Isak Tiberiu. - Leib Emanuel. - Fory Eugen. - Ramberg Ladislau. - Radu D. Lecca. - Adolf Winttury. - Keller Rudolf. - Sigismund Deutsch. - Iuliu Deutsch. - Ludovic Heilper. - Dr.Ludovic Heilper. - Blau.E.R.. - Faru David. - Kanov Arut. - Rosenhaid L. e. o po ld. - Leib -mail. - Riorz E d a r d. - Rozgov Lazoviu. - Adler E. o lf. - Deutsch J. F V A. - Iacob Löbl. - Iosef Löbl. - Löbl I.. - Izsak Tiperiu. - Margineanu Joachim. - Iancu Isak. - Izsak Fisher. - Ludias. - Marginariu Joachim. - Deutsch Juliu. - Dr. Heilper Ludovic. - Iosef H. Spalter. - Iacob Iancu. - Leonida Klein. - Bernhard Strelitz. - Leib Seidi. - Z. Blatt. - Herman Leibovici. - Victor Gold. - M. Deutsch. - Ilie Nedelea. - Löny Eugen. - Lövy Eugen. - Nedelea Ilie. - Lovy Eugen. - Iuli Deutsch. - Ludovic Heilner. - Hermann. - Parber Deva. - Schobel Aron. - Raichener Leopold. - Iob Samuel. - Klein Edmund. - Deutsch Erwin. - Löwi Eugen. - Lang Isec. - Isec Tiveriu. - Stanciu. - Fazekas Ioan. - Firma Fazekas Ioan. - Ioan Fazekas. - Dietrich Erich. - Pikler Hermann. - Färber David. - Reichard Leopold. - Löwi A. Eugen. - Lang Isac. - Stanoiu. - Radu Lecca. - A. Giurgiun. - Fazekas Iean. - Dr. Ludovic Heilper. - Reichnerd Leopold. - Leib Samuil. - Deutsen Erwin. - Isac Tiveriu. - Stănoiu. - Axente Teofil. - Leib Emanoil. - Leib Emanuïl. - Teofil Axente. - Dickie Herman. - Farb David. - Bernhard Leopold. - Rosner Ludovic. - Leag Isec. - Isec Tiberiu. - D. Stanciu. - E. Mendel. - Heinrich Blau. - M. Fundoianu. - Henrich Blau. - Lismand Deutch. - Heinrich Bleu. - I. Bernard. - Albert Istock. - Irmer Albert. - Albert Istok. - Baruch Iosif. - Albert Mateas. - Farkas Isac. - Iacob Enric. - Zelig Filip. - Zimmerman Iacob Mendel. - C.P.Constantinescu. - D. Mociulschi. - Alex. Pavlovici. - Ilie Georgescu. - Istok Albert. - Dr. Mendel. - Weinsf. - Fried Eugen. - Izrail Abraham. - Izrail Josif. - Mozes Andrei. - Normand Martin. - Reich Armin. - Schobel Armin. - Stern Avram. - Zimmermann Josif. - Klein Alfred. - Perl Zindel. - Jacob Emanoil. - Indesc.. - E. Mandel. - E. Moze. - W. Weiss. - E. Mozes. - Eugen Iendel. - Deutsch Sigismund. - E. Lendel. - Dr. L. Heilper. - Dr. E. Lendel. - Grossman Alexandru. - M. Pundoianu. - Al. Mădărjac. - Alexandru Grossman. - N. Gingold. - R. Mendel. - Rozica Iachmann. - E. Ientei. - Fuchs Daniel. - Al. Mădârjac. - Mendel. - Gingold. - David F. Bitter. - Pirer David. - Vartejeanu Artur. - Vintila I.C. Bratianu. - Ferdinand I. - David F. Biter. - David F. Diver. - Marcus Goldstein. - Gustav Segal. - Maren Mathran. - Jacques L. Ivicovici. - Nathan Lax. - I. Goloreder. - M. Weinberg. - Misu Weinberg. - Constantin Nae. - Lupu Weinberg. - Adolf Goldstein. - Alexandru Gab. - George Sioniu. - I. Pavlovici. - I. Diver. - Paviovici. - Carol I. Mantu. - Liceul B. Delavrancea. - Emil M. Sanielevici. - Lobl Emil. - Solomon Blum. - Snerberg Wolf. - Osie Strulovici. - Rintzler Lazar. - Mauriciu Binder. - A. Giurgiuveanu. - Leizerovici Bianca. - Moritz Klein. - Rothenberg S. Leiby. - Rotenberg Leib. - Haber Hoisie. - I. Lungu. - Solomonovici Smil. - Faust Samuel. - Kaufman Avram. - Cavan. - Kaufman Avran. - Solomon Katz. - Goldner Leibu. - Alexandru. - Hahalu Catz Leibu. - Hahamu Catz Leibu. - Rosenberg Isidor. - Herscovici Valeriu. - Goldenberg Marcel. - Saul Reichstadt. - Spiegler Iosif. - Spiegler Josef. - Josef Karu. - Rudolf Strulovici. - Rosenberg Moise. - Leopold Weiss. - T. Lazarovici. - Weiss Leopold. - Zisu Herșcu. - Iosub Rosenzweig. - Isidor Koppelmann. - Grossman Samuel. - Julius Iosepovici. - Jean Josipescu. - Iona Mareș. - Mina. - Berman Mișu. - Ciobotaru Avram. - Schirer Heinrich. - Hugo Schwartz. - Emil Cobilovici. - Marcel Fichtner. - Heinrich Kraid. - Ludwig Feldman. - Samule Pincu. - Jean Marcu. - Tapu R. Jonel. - Seidaman Simon. - Schwartz Hascal. - Nicu Libermann. - Sandu. - Elias David. - Haim Platzman. - Marcu Marcovici. - Hanu Platzman. - M. Marcovici. - H. Platzman. - Gheorghe Ionescu. - Marcoveanu. - Platzman. - P. Topoloveanu. - Marcovici. - Haim Platzmann. - Platzmann Heim. - Leibovici Avram. - Vacsal Julius. - A. Ciuraru. - Ilie Sefler. - Lazarovici. - Ilie Schäfler. - Hangu V. Sever. - Schoffer Ilie. - Fehefer Hea. - Curet. - Moscovici Paul. - Cristache Nicolas. - Rudolf Rafael. - Goldenberg Avram. - Hermann Horowitz. - Paula Deutch. - Mozes Deutch. - Lebovici Samuel. - Vegh Dezideriu. - Lazarovici David. - Leibovici Samuel. - Gilbert Ilie. - Wechsler Samoil. - Segal Smil. - Sami Segal. - Iancu Ioina. - Iona M. Niculescu. - Grunberg S. Emil. - Raul L. Grumberg. - Rasela Grumberg. - Sapsa Grumberg. - Keslinsky. - Wiesenfeld Alter. - A. Schweleberg. - H. Hercovici. - H. Leibovici. - Iancu Libary. - Alscheck I. Heinrich. - I. Alscheche. - Alschek I. Heinrich. - Aurelia Dr. Caffé. - Paula Spindler. - Moritz Spindler. - Const. Mihailescu. - Const. Michăilescu. - Goldstein Mișu. - Goldstein Misu. - Goldstein Lion. - J. Ficeț. - Goldstein Meisu. - Goldstein Mitu. - Silvia Stăgheorghe Noui. - Goldstein Mion. - J. Fischer. - Goldstein Mişu. - Elemer Weisz. - Leibu F. Fișel. - Leibu F. Fisel.

💡 תיק 049 הוא 237 דפים של בירוקרטיה – אך מאחורי כל דף עומד אדם. 313 יהודים, כל אחד מהם נאבק על קיומו מול מנגנון הרדיפה של הצנטרלה היהודית. המסמכים מתעדים את הרגע שבו חיי היומיום – עבודה במפעל, תשלום מס, בקשת פטור – הפכו למאבק על ההישרדות.

שמות אנשים המוזכרים בכתבה(313)

Adler Rudolf

Adler Rudolf

Isac Tiberiu

Isac Tiberiu

Löwy Eugen

Löwy Eugen

Deutscu Ervin

Deutscu Ervin

Rosenberg Ludovic

Rosenberg Ludovic

Leib Emanuil

Leib Emanuil

Dr. E. Mendel

Dr. E. Mendel

H. Blau

H. Blau

Izsak Tiberiu

Izsak Tiberiu

Leit Emanuel

Leit Emanuel

Lorny Eugen

Lorny Eugen

Deutsch Ervin

Deutsch Ervin

Rosenberg Ludovik

Rosenberg Ludovik

Isak Tiberiu

Isak Tiberiu

Leib Emanuel

Leib Emanuel

Fory Eugen

Fory Eugen

Ramberg Ladislau

Ramberg Ladislau

Radu D. Lecca

Radu D. Lecca

Adolf Winttury

Adolf Winttury

Keller Rudolf

Keller Rudolf

Sigismund Deutsch

Sigismund Deutsch

Iuliu Deutsch

Iuliu Deutsch

Ludovic Heilper

Ludovic Heilper

Dr.Ludovic Heilper

Dr.Ludovic Heilper

Blau.E.R.

Blau.E.R.

Faru David

Faru David

Kanov Arut

Kanov Arut

Rosenhaid L. e. o po ld

Rosenhaid L. e. o po ld

Leib -mail

Leib -mail

Riorz E d a r d

Riorz E d a r d

Rozgov Lazoviu

Rozgov Lazoviu

Adler E. o lf

Adler E. o lf

Deutsch J. F V A

Deutsch J. F V A

Iacob Löbl

Iacob Löbl

Iosef Löbl

Iosef Löbl

Löbl I.

Löbl I.

Izsak Tiperiu

Izsak Tiperiu

Margineanu Joachim

Margineanu Joachim

Iancu Isak

Iancu Isak

Izsak Fisher

Izsak Fisher

Ludias

Ludias

Marginariu Joachim

Marginariu Joachim

Deutsch Juliu

Deutsch Juliu

Dr. Heilper Ludovic

Dr. Heilper Ludovic

Iosef H. Spalter

Iosef H. Spalter

Iacob Iancu

Iacob Iancu

Leonida Klein

Leonida Klein

Bernhard Strelitz

Bernhard Strelitz

Leib Seidi

Leib Seidi

Z. Blatt

Z. Blatt

מציג 50 מתוך 313 שמות.

האם כתבה היסטורית זה עזר לך?

המסמך נלקח מ הארכיון הלאומי של רומניה (Arhivele Naționale ale României) - תיקי הצנטרלה היהודית ורישומים אזרחיים היסטוריים.

האם כתבה היסטורית זה עזר לך?